Q&A

Is whey-isolaat beter dan whey-concentraat?

De ene whey is de andere niet. Maar heb je er als bodybuilder baat bij om het duurdere whey-isolaat te verkiezen boven whey-concentraat, de populairste vorm van whey?

Key points
1. Whey-isolaat is de zuiverste vorm van whey. Whey-isolaatpoeders hebben daardoor het hoogste eiwitgehalte en het laagste aandeel koolhydraten en vetten. Ze bevatten dus ook minder lactose, maar zijn niet geheel lactosevrij.
2. Whey-isolaat is een goede optie als je aan het cutten bent en daarbij een streng dieet volgt. Qua calorieën is het verschil met whey-concentraat weliswaar niet groot, maar de samenstelling is net wat gunstiger (minder suikers en vetten). In dat opzicht kun je isolaat als ‘beter’ bestempelen dan concentraat.
3. Whey-isolaat is meestal wel wat duurder dan whey-concentraat.
4. Als je aan het bulken bent, volstaat whey-concentraat.

Why whey?

Omdat je voor optimale spiergroei veel eiwitten moet eten en omdat je mogelijk voordeel behaalt uit de timing en spreiding van eiwitinname zijn eiwitsupplementen uitermate handig en misschien zelfs onmisbaar. Ze zijn bovendien een relatief goedkope bron van eiwitten.

Veruit de meeste eiwitsupplementen voor krachtsporters zijn gebaseerd op wei-eiwit, beter bekend als whey. Niet zonder reden: whey is kent een optimaal aminozurenprofiel en een hoge biologische waarde. Ook de snelle opname ervan door het lichaam wordt vaak als een voordeel gezien, in verband met de eerder genoemde timing van eiwitten.

Hoewel whey voor je eiwitten dus een uitstekende keuze is, is het zeker geen must. Zo werd in een studie aangetoond dat je met eiwitten die je verkrijgt door het drinken van melk net zoveel spiermassa kunt opbouwen als met whey.

De drie soorten whey

We kennen drie soorten whey: whey-concentraat, whey-isolaat en whey-hydrolisaat. De verschillen zitten in het eiwitgehalte en snelheid waarmee ze worden verteerd en opgenomen. Daarnaast zijn er ook nog ‘blends’. Een blend is een mix van meerdere soorten whey en eventueel ook nog andere soorten eiwit, zoals caseïne.

Concentraat

Concentraat is de meest onbewerkte vorm van whey. Daardoor is deze het gezondste van de drie soorten whey, maar voor de opname van eiwitten maakt bewerkt of onbewerkt niks uit. Alle grote eiwitten worden tijdens de spijsvertering immers afgebroken in kleinere eiwitketens en individuele aminozuren. Dus als dat in de fabriek nog niet gebeurd is, gebeurt het in de darmen alsnog.

Concentraat heeft ook een nadeel: het bevat ‘slechts’ 80% eiwit. De andere 20% bestaat uit water, koolhydraten, melkvet, melksuiker (lactose) en andere mineralen. Waarbij zij opgemerkt dat we melkvet nou niet bepaald tot de ‘goede’ vetten rekenen.

Toch is weiconcentraat verreweg de meest verkochte whey. Dat komt doordat het ontegenzeglijk de goedkoopste whey-variant is. En met 80% heb je natuurlijk nog altijd heel wat whey voor je whey.

Isolaat

Wil je echter whey die puurder is en dus minder ‘bijproduct’ bevat, dan is whey-isolaat een goede optie. Whey-isolaat ondergaat een extra bewerking waardoor er minder vet, melksuiker en gewone suiker in zit. Whey-isolaat bevat meestal zo’n 90 procent eiwitten. Soms nog meer, tot wel 93 procent. Door de bewerking bevat de isolaat-variant wel (wat) minder bioactieve peptiden, waardoor de gunstige gezondheidseffecten daarvan minder groot zijn dan bij concentraat.

Het belangrijkste nadeel van whey-isolaat lijkt echter de prijs: het is meestal wat duurder dan concentraat, doch niet schrikbarend.

Hydrolisaat

Aan de derde wheyvariant, hydrolisaat, zijn enzymen toegevoegd, waardoor het eiwit als het ware is voorverteerd en nog sneller door het lichaam wordt opgenomen. Preciezer gezegd zijn de aminozuurketens (de peptiden waar we het over hadden) in whey-hydrolisaat gesplitst in kortere ketens en ‘vrije’ aminozuren, die sneller in het bloed en dus in de spier terechtkomen. Whey-hydrolisaat kent daardoor van alle eiwitten de hoogste biologische waarde: 150. Nu komt het voor spiergroei wat eiwittiming betreft niet echt op een minuutje aan. Waarschijnlijk zelfs niet op een uurtje.

Eigenlijk is het enige praktische voordeel van hydrolisaat de betere oplosbaarheid. Hydrolisaat bevat gemiddeld 85-90% eiwit en is daarmee dus wel zuiverder dan concentraat. Nadeel is dat de prijs nog wat hoger ligt dan die van whey-isolaat, terwijl isolaat zuiverder is. Al hoeft dat niet veel te schelen: het zuiverste hydrolisaat-product dat we tegenkwamen, Whey Hydrolisaat van XXL Nutrition, bevat 88 procent eiwit. Een ander mogelijk nadeel is dan weer een wat bittere smaak, al zou dat bij de hydrolisaat van XXL Nutrition amper nog het geval zijn.

Blends

Tot slot heb je ook nog de blend, een mix gemaakt van meerdere soorten whey. Bijvoorbeeld whey-concentraat met -isolaat, of met alle drie de soorten whey. Vaak zeggen producenten daar dan bij dat het om een specifieke, optimale verhouding van stoffen gaat. Of dat je er met zo’n blend van verzekerd bent dat je alle benodigde aminozuren binnenkrijgt.

Beide argumenten zijn echter onzin. Concentraat, isolaat en hydrolisaat hebben elk al een volledig aminozuurprofiel en een hoge biologische waarde. Er is tot op heden geen voordeel aangetoond bij het mixen van die soorten. Vaak gaat het dan ook om een commerciële truc: beweren dat alle soorten whey in het product zitten, terwijl het dan bijvoorbeeld 90 tot 95 procent concentraat betreft en een heel klein percentage isolaat en hydrolisaat.

Daarnaast zijn er blends van verschillende soorten eiwitten, bijvoorbeeld whey en caseïne, en soms ook nog calcium caseinaat (melkeiwit) en kippeneiwit. Bij een normaal voedingspatroon zien we ook hier niet echt de toegevoegde waarde van in. Caseïne kan zeker nuttig zijn om naast whey in huis te hebben, maar wat ons betreft liever apart. Zo kun je beter profiteren van de verschillen in opnamesnelheid.

Whey-concentraat Whey-isolaat Whey-hydrolisaat
Biologische waarde: 110-125 Biologische waarde: 125-140 Biologische waarde: 150
+ Onbewerkt, waardoor de gezondste whey-variant
+ De goedkoopste whey-variant
+ Bewerkt, waardoor de zuiverste whey-variant (≈ 90%)
+ Nuttig bij een strikt ‘cut’-dieet
+ Wellicht geschikt bij (lichte) lactose-intolerantie
+ Voorverteerd, waardoor de ‘snelste’ whey-variant
+ Beter oplosbaar dan isolaat en concentraat
– De minst zuivere whey-variant (≈ 80 %)
– Niet geschikt bij lactose-intolerantie
– Bewerkt, waardoor iets minder gezond dan concentraat
– Duurder dan whey-concentraat
– De duurste whey-variant, maar niet de zuiverste (85-90%)
– Smaak kan bitter zijn

N.B.: Meestal staan op het etiket de voedingswaarden per 100 gram aangegeven. Dan kun je dus makkelijk de percentages aflezen. Als alleen de voedingswaarden per portie staan aangegeven (40 gram bijvoorbeeld), dan dien je voor de juiste percentages dus om te rekenen naar 100 gram.

Hoe zuiver is isolaat?

Maar hoeveel zuiverder is zo’n isolaat dan eigenlijk? En hoeveel scheelt dat in de calorieën? Laten we eens concentraat en isolaat van hetzelfde merk met elkaar vergelijken: Perfect Whey Protein en Whey Isolate van XXL Nutrition. (Voor de goede orde: hun populaire Whey Delicious is een blend, geen concentraat). Houd er rekening mee dat de werkelijke voedingswaarden altijd wat afwijken van het etiket (zie ook verderop).

Whey-concentraat Perfect Whey Protein vermeldt op het etiket de volgende voedingswaarden per 100 g:

  • energie: 400,31 kcal
  • eiwit: 78,5 g
  • vet: 6,3 g (waarvan 4,5 g verzadigd vet)
  • koolhydraten: 7,4 g (waarvan 6,9 g suiker)
  • vezels: 1,5 g

De prijs per 750 g is € 14,95 (dat is omgerekend € 19,93 per 1000 g).

Whey Isolate bevat per 100 g het volgende:

  • energie: 367,02 kcal
  • eiwit: 89,2 g
  • vet: 1 g (waarvan 0,4 g verzadigd vet)
  • koolhydraten: 2,5 g (waarvan 1,8 g suiker)
  • vezels: 0,8 g

De prijs per 1000 g is € 24,95.

Je ziet dat het verschil in calorieën klein is (ca. 33 kcal). Maar daar staat tegenover dat isolaat per 100 g bijna 11 g meer eiwit biedt. En dus minder suikers en vetten. Tijdens een zware cut, waarin het vaak passen en meten is met de voedingswaarden, kan dit een verschil maken. Het is aan jou of je daar dan ook het geld voor over hebt. In dit geval ben je aan isolaat, omgerekend, 5 euro meer kwijt dan aan concentraat.

Perfect Whey Protein /100 g Whey Isolate /100 g
energie: 400,31 kcal
eiwit: 78,5 g
vet: 6,3 g
koolhydraten: 7,4 g
vezels: 1,5 g
prijs: € 2,00
energie: 367,02 kcal
eiwit: 89,2 g
vet: 1 g
koolhydraten: 2,5 g
vezels: 0,8 g
prijs: € 2,50

Wanneer isolaat kiezen?

We zagen al dat weisupplementen een ideaal hulpmiddel zijn om op een cleane manier aan je dagelijkse ‘eiwitquotum’ (pakweg 2 g eiwit per kg lichaamsgewicht) te voldoen. In de meeste gevallen volstaat het goedkopere concentraat, dat je met gemiddeld 80% ruw eiwit veel proteïne voor je geld geeft.

Cutten

Wanneer dan toch kiezen voor het iets duurdere isolaat? Wat ons betreft vooral als je aan het cutten bent en daarbij een zeer streng dieet volgt. Zoals je weet moet je tijdens het cutten minstens zoveel eiwitten blijven eten als tijdens de bulk. Misschien nog wel meer. Je moet calorisch dus vooral bezuinigen op koolhydraten, en in mindere mate op vetten. Een zo zuiver mogelijk eiwitsupplement helpt je om aan je eiwitbehoefte te voldoen zonder dat je daarbij ook ongewenste koolhydraten (suikers) en vetten binnenkrijgt.

Als je aan het bulken bent, volstaat whey-concentraat.

Lactose-intolerantie

Een andere reden om voor isolaat te kiezen, is als je met enige lactose-intolerantie kampt.

In whey zit, zoals in de meeste zuivelproducten, lactose. Lactose is een suiker die in de melk van zoogdieren voorkomt en wordt daarom ook wel melksuiker genoemd. Als je lactose-intolerant bent, kun je lactose niet of niet volledig tolereren. Al spreekt men pas van lactose-intolerantie als dat klachten geeft bij gebruik van de aanbevolen hoeveelheden melk(producten).

Bodybuilders ervaren mogelijk sneller klachten door hun hogere eiwitinname. In eiwitsupplementen zit bijna altijd lactose. Ook in whey-isolaat, maar wel beduidend minder dan in concentraat. Als je lactose-intolerant bent, zou je dus eens een whey-isolaat kunnen proberen in plaats van een concentraat of blend.

Bij een hoge lactose-intolerantie kun je altijd nog uitwijken naar een volledig lactosevrij eiwitsupplement. Denk aan ei-eiwit, biefeiwit en soja-eiwit. Deze eiwitten hebben alle een compleet aminozuurprofiel en een goede biologische waarde. Het zijn kortom volwaardige vervangers voor melkeiwit.

Plantaardige eiwitten, zoals erwteneiwit, zijn een minder goede optie, omdat ze geen volledig aminozuurprofiel bevatten. Daardoor zul je meerdere soorten eiwit moeten combineren om alle benodigde aminozuren binnen te krijgen. Als je geen veganist bent, kun je dus beter whey-isolaat of een ander dierlijk eiwit proberen.

Welke isolaat kiezen?

Als je besluit om voor een isolaat te gaan, dan zijn de onderstaande vier het overwegen waard. Ze zijn alle verkrijgbaar bij gangbare Nederlandse webwinkels en hebben daar goeie reviews. Maar belangrijker: ze zijn getest door onafhankelijke laboratoria, in opdracht van onafhankelijke websites: Supplementlabtest.com en Labdoor. Zo weet je zeker dat de door de fabrikant vermelde voedingswaarden ongeveer overeenkomen met de werkelijke samenstelling van het product. ‘Ongeveer’, omdat enige afwijking gebruikelijk is. Dat is acceptabel zolang die binnen een bepaalde marge blijft.

De labotests hebben tevens uitgesloten dat er bij deze producten sprake is van ‘amino spiking’. Amino spiking houdt in dat er ‘nutteloze’ aminozuren aan een eiwitproduct worden toegevoegd om zodoende een hoger gehalte aan eiwitten te kunnen claimen. Het komt nog weleens voor bij meer obscure, goedkope merken, zoals onderzoek enkele jaren geleden aan het licht bracht.

Onze top-4 van whey-isolaten ziet er als volgt uit.

1. Isolate perfection – Body & Fit

De producten van Body & Fit, het ‘huismerk’ van Body & Fit Shop, zijn vaak opvallend scherp geprijsd en doen qua kwaliteit niet onder voor de supplementen van de grote merken. En ondanks het kleine aandeel koolhydraten en vetten is de smaak goed te pruimen. Isolate Perfection is dan ook zo’n beetje onze vaste eiwitshake in cut.

Bestel Isolate Perfection (aangeboden door één onzer partners)
Isolate Perfection (Body & Fit)
Body & Fit Shop
“De hoogst mogelijke kwaliteit geïnstantiseerde whey eiwit-isolaat, heerlijk van smaak en voor een zeer scherpe prijs. Dat is waar Isolate Perfection voor staat.”
€ 17,90 (750 gram)

2. Isolate XP – Body & FIT

Body & Fit heeft nog een tweede isolaat in het assortiment, XP, die nog net wat zuiverder (89,8 % eiwit) is dan Perfection 89,1 % eiwit). XP komt uit de fabrieken van zuivelproducent Volac, en bevat naar eigen zeggen het zuiverste eiwit wereldwijd verkrijgbaar. Het is gecertificeerd door Informed Sport, een mondiaal kwaliteitslabel voor sportvoedingmerken.

Isolate XP is bovendien suikervrij en ook zo goed als vetvrij. Het is daarom vooral een aanrader voor bodybuilders die in de cut zitten en nauwgezet op hun macronutriënten letten. Ondanks dat is de smaak, afgaande op de reviews, prima.

Isolate XP is wel iets duurder dan Isolate Perfection.

Bestel Isolate Perfection (aangeboden door één onzer partners)
Isolate XP (Body & Fit)
Body & Fit Shop
“Whey Isolaat XP wordt op natuurlijke wijze gefilterd onder lage druk en temperatuur. Zo wordt het meest hoogwaardige, ongedenatureerde en zuiverste whey-eiwit-isolaat ooit verkregen.”
€ 14,90 (750 gram)

3. Whey Protein Isolate – Bodylab24

Ook de isolaat van Bodylab24, het eigen merk van webshop Bodylab.nl, is niet alleen goed samengesteld en scherp geprijsd, maar ook nog eens lekker. Het product behaalde goede resultaten in een laboratoriumtest.

Resultaten onafhankelijke test in opdracht van Supplementlabtest.com (07-12-2016):
– Ruw eiwit: 85,6% (label: 91%)

Resultaten onafhankelijke test in opdracht van Bodylab zelf (31-01-2018):
– Ruw eiwit: 89,9% (label: 91%)

Er zit een vrij groot, maar acceptabel verschil tussen de resultaten van de test van Supplementlabtest en die van Bodylab zelf. Al is die laatste van recentere datum. Gemiddeld komen beide tests uit op een aandeel ruw eiwit van 87,8%.

Bestel Whey Protein Isolate (aangeboden door één onzer partners)
Whey Protein Isolate (Bodylab24)
Bodylab.nl
“De smaken van Bodylab24 Whey Protein Isolate zijn voortreffelijk. Vergelijk dit niet direct met een gewone wheyshake; deze zijn wat dikker en romiger. Een goede wei-isolaat is dunner en frisser. De subtiele smaak van Bodylab Whey Protein Isolate maakt deze shake ook op het gebied van smaak een echte topper!”
€ 38,99 (2000 g)

4. Impact Whey Isolaat – Myprotein

Impact Whey Isolaat van Myprotein werd getest door Labdoor en eindigde tweede in hun ranking van alle geteste eiwitpoeders.

Resultaten onafhankelijke test in opdracht van Labdoor (23-10-2018):
– Ruw eiwit: 87.6% (label: 90%)

Bestel Myprotein Impact Whey Isolate (aangeboden door één onzer partners)
Impact Whey Isolate (Myprotein)
Myprotein
“Grade A Ranking van het onafhankelijke Labdoor voor zowel de kwaliteit als de waarde. Zij hebben de Impact Whey Isolate officieel gecertificeerd als een van de beste eiwitpoeders op de markt. Daarnaast is het door het profiel aan essentiële aminozuren een zekerheidje als het komt op het herstel en de prestaties.”
€ 25,99 (1000 g)

Samengevat

1. Whey-isolaat is de zuiverste vorm van whey. Whey-isolaatpoeders hebben daardoor het hoogste eiwitgehalte en het laagste aandeel koolhydraten en vetten. Ze bevatten dus ook minder lactose, maar zijn niet geheel lactosevrij.

2. Whey-isolaat is een goede optie als je aan het cutten bent en daarbij een streng dieet volgt. Qua calorieën is het verschil met whey-concentraat weliswaar niet groot, maar de samenstelling is net wat gunstiger (minder suikers en vetten). In dat opzicht kun je isolaat als ‘beter’ bestempelen dan concentraat.

3. Whey-isolaat is meestal wel wat duurder dan whey-concentraat.

4. Als je aan het bulken bent, volstaat whey-concentraat.

Laatst bijgewerkt op maandag 14 januari 2019.