Q&A

Welke soort whey is de beste? The whey to go, bro

Er bestaan drie soorten whey: concentraat, isolaat en hydrolisaat. Welke is nou eigenlijk de beste?

Waarom überhaupt whey?

Of eigenlijk eerst: waarom überhaupt eiwitsupplementen? Strikt genomen heb je die, ook als bodybuilder, helemaal niet nodig. Maar omdat je voor optimale spiergroei veel eiwitten moet eten en omdat je mogelijk voordeel behaalt uit de timing van eiwitinname zijn eiwitsupplementen uitermate handig en misschien zelfs onmisbaar. Voor timing van eiwitten rond de training neem je het beste whey. Dit vanwege de snelle opname ervan door het lichaam en vanwege het gunstige aminozurenprofiel.

Voordelen van wheysuppletie
1. Makkelijke bron van eiwitten; helpt je om aan je dagelijkse eiwitbehoefte voor spiergroei te voldoen
2. Kwalitatief hoogwaardige eiwitbron met een compleet aminozuurprofiel en een hoge verteerbaarheid
3. Whey wordt zeer snel opgenomen, wat nuttig is bij getimede eiwitinname (bijvoorbeeld rond je training en direct na het ontwaken)

Drie varianten

We kennen drie soorten whey: whey-concentraat, whey-isolaat en whey-hydrolisaat. De verschillen zitten in het eiwitgehalte en snelheid waarmee ze worden verteerd en opgenomen. Daarnaast zijn er ook nog ‘blends’. Een blend is een mix van meerdere soorten whey en eventueel ook nog andere soorten eiwit, zoals caseïne.

Whey-concentraat

Concentraat is de meest onbewerkte vorm van whey. Het bevat daardoor meer bioactieve peptiden dan whey-isolaat en -hydrolisaat. Bioactieve peptiden zijn korte ketens van aminozuren die na vrijstelling uit het eiwit een fysiologisch effect in het lichaam teweegbrengen. Zo hebben ze een positieve invloed op de spijsvertering, het immuunsysteem en het zenuwstelsel. Het onbewerkte van whey-concentraat biedt dus een gezondheidsvoordeel, maar voor de opname van eiwitten maakt bewerkt of onbewerkt niks uit. Alle grote eiwitten worden tijdens de spijsvertering immers afgebroken in kleinere eiwitketens en individuele aminozuren. Dus als dat in de fabriek nog niet gebeurd is, gebeurt het in de darmen alsnog.

Concentraat heeft ook een nadeel: het bevat ‘slechts’ 80% eiwit. De andere 20% bestaat uit water, koolhydraten, melkvet, melksuiker (lactose) en andere mineralen. En melkvet rekenen we nou niet bepaald tot de ‘goede’ vetten. Toch is weiconcentraat verreweg de meest verkochte whey. Dat komt doordat het ontegenzeglijk de goedkoopste wheyvariant is. En met 80% heb je natuurlijk nog altijd heel wat whey voor je geld. Alleen voor heel strikte diëters is deze wheysoort misschien minder geschikt.

Top-3 concentraten (aangeboden door onze partners)
Perfect Whey Protein
XXL Nutrition
€ 14,95 (750 g)
Pure Whey Protein™
BULK POWDERS®
€ 17,99 (1000 g)
Gold Standard Whey Proteine (Optimum Nutrition)
Body & Fit Shop
€ 19,95 (1000 g)

Whey-isolaat

Wil je echter whey die puurder is en dus minder ‘bijproduct’ bevat, dan is whey-isolaat een goede optie. Whey-isolaat ondergaat een extra bewerking waardoor er minder vet en lactose in zit. Dat is met name voordelig als je aan het ‘cutten’ bent (vet verliezen met behoud met spiermassa). Dan wil je immers zo ‘clean’ mogelijk eten. Whey-isolaat bevat meestal zo’n 90 procent eiwitten. Soms nog meer, tot wel 93 procent. Door de bewerking bevat de isolaat-variant wel (wat) minder bioactieve peptiden, waardoor de gunstige gezondheidseffecten daarvan minder groot zijn dan bij concentraat. Het belangrijkste nadeel van whey-isolaat lijkt echter de prijs: het is meestal wat duurder dan concentraat, doch niet schrikbarend.

Top-3 isolaten (aangeboden door onze partners)
Whey Isolaat
XXL Nutrition
€ 24,95 (1000 g)
Whey Protein Isolate 2.0 kg
Bodylab.nl
€ 39,90 (2000 g)
Myprotein ISO: PRO
Myprotein
€ 33,90 (1000 g)

Whey-hydrolisaat

Aan de derde wheyvariant, hydrolisaat, zijn enzymen toegevoegd, waardoor het eiwit als het ware is voorverteerd en nog sneller door het lichaam wordt opgenomen. Preciezer gezegd zijn de aminozuurketens (de peptiden waar we het over hadden) in whey-hydrolisaat gesplitst in kortere ketens en ‘vrije’ aminozuren, die sneller in het bloed en dus in de spier terechtkomen. Whey-hydrolisaat kent daardoor van alle eiwitten de hoogste biologische waarde: 150. De biologische waarde is een indicator van de hoeveelheid eiwit die het lichaam kan opnemen uit de eiwitbron.

De snellere opname van weihydrolisaat is met name voordelig na een vastenperiode, zoals na het slapen – zeker wanneer je kort daarna gaat trainen. De snellere opname zou ook voor een sneller herstel na de training kunnen zorgen, maar dat hoeft niet per se in meer spiergroei te resulteren.

Een praktisch voordeel van whey-hydrolisaat is de betere oplosbaarheid in eiwitshakes. Nadeel is dat de prijs nog wat hoger ligt dan die van whey-isolaat, terwijl isolaat zuiverder is. Hydrolisaat bevat gemiddeld 85-90% eiwit en is daarmee dus wel zuiverder dan concentraat. Een ander nadeel is mogelijk een wat bittere smaak.

Bestel Whey Hydrolisaat ISO-100 (aangeboden door één onzer partners)
Whey Hydrolisaat ISO-100 (Dymatize)
Body & Fit Shop
“Het exclusieve productieproces zorgt voor kortere aminozuurketens: whey peptides. Zo onstaat de best en snelst opneembare vorm van wei-eiwit ooit geproduceerd: whey hydrolisaat!”
€ 64,90 (2200 g)

Blends

Tot slot heb je ook nog de blend, een mix gemaakt van meerdere soorten whey. Bijvoorbeeld whey-concentraat met -isolaat, of met alle drie de soorten whey. Vaak zeggen producenten daar dan bij dat het om een specifieke, optimale verhouding van stoffen gaat. Of dat je er met zo’n blend van verzekerd bent dat je alle benodigde aminozuren binnenkrijgt. Wij kunnen echter niet anders dan beide argumenten als onzin afdoen. Concentraat, isolaat en hydrolisaat hebben elk al een volledig aminozuurprofiel en een hoge biologische waarde. Er is tot op heden geen voordeel aangetoond bij het mixen van die soorten. Vaak gaat het dan ook om een commerciële truc: beweren dat alle soorten whey in het product zitten, terwijl het dan bijvoorbeeld 90 tot 95 procent concentraat betreft en een heel klein percentage isolaat en hydrolisaat.

Daarnaast bestaan er blends van verschillende soorten eiwitten, bijvoorbeeld whey en caseïne, en soms ook nog calcium caseinaat (melkeiwit) en kippeneiwit. Bij een normaal voedingspatroon zien we ook hier niet echt de toegevoegde waarde van in. Caseïne kan zeker nuttig zijn om naast whey in huis te hebben, maar wat ons betreft liever apart. Zo kun je beter profiteren van de verschillen in opnamesnelheid.

Top-3 blends (aangeboden door onze partners)
Whey Perfection
Body & Fit
€ 12,90 (750 g)
Whey Protein 1.0 kg
Bodylab.nl
€ 12,90 (1000 g)
Whey Delicious
XXL Nutrition
€ 19,95 (1000 g)

Welke te kiezen?

Als bodybuilder kun je zeker voordelen behalen uit wheysupplementen. Maar welke variant whey je gebruikt, maakt niet zoveel uit. Het belangrijkste is dat je een wheyproduct kiest dat waar voor zijn geldt biedt. In ons artikel over de beste wheysupplementen geven we suggesties voor wheypoeders die door onafhankelijke laboratoria zijn getest. En waarvan je dus zeker weet dat het op het etiket vermelde eiwitgehalte ook ongeveer overeenkomt met de inhoud. Naturel, banaan en vanille zijn trouwens meestal de ‘zuiverste’ smaken.

Ben je aan het cutten en volg je daarbij een zeer streng dieet? Dan is het iets duurdere whey-isolaat, de zuiverse wheyvariant, wellicht het overwegen waard.

Ben je lactose-intolerant, dan zou je isolaat of hydrolisaat kunnen proberen. Maar in beide varianten zit nog steeds een beetje lactose. Een andere optie is een volledig lactosevrij wheyproduct. Hier is betrekkelijk weinig keuze in. We wijden er binnenkort een apart artikeltje aan.

Samengevat

Whey-concentraat Whey-isolaat Whey-hydrolisaat
Biologische waarde: 110-125 Biologische waarde: 125-140 Biologische waarde: 150
+ Onbewerkt, waardoor de gezondste whey-variant
+ De goedkoopste whey-variant
+ Bewerkt, waardoor de zuiverste whey-variant (≈ 90%)
+ Nuttig bij een strikt ‘cut’-dieet
+ Voorverteerd, waardoor de ‘snelste’ whey-variant
+ Beter oplosbaar dan isolaat en concentraat
– De minst zuivere whey-variant (≈ 80 %)
– Niet geschikt bij lactose-intolerantie
– Bewerkt, waardoor iets minder gezond dan concentraat
– Duurder dan whey-concentraat
– De duurste whey-variant, maar niet de zuiverste (85-90%)
– Smaak kan bitter zijn